Het is weer verkiezingstijd en dat betekent dat politici over elkaar heen buitelen met beloftes en standpunten. En vooral verwoede pogingen doen om uit te blinken in daadkracht. Zo ook JPB, onze MP, kortgeleden nog te daadkrachtig bevonden om president van Europa te worden. En waar gaat het deze keer over, u raadt het al, normen en waarden!

De vraag die daarbij rijst is: normen en waarden van wie? Van het Kabinet, wat van misverstanden aan elkaar lijkt te hangen. Van JPB, die vorig jaar weigerde de Dalai Lama te ontvangen vanwege mogelijke economische schade. Van Wim K., als voorman van de PvdA nog fel tegen exhibitionistische zelfverrijking. Met wat commissariaten op zak inmiddels een socialist van het type ‘ik heb zo m’n principes, maar ook m’n vaste lasten’. Van onze Kroonprins, die toch al niks mag. Of van Geert – zit m’n haar goed – W., die met een beroep op de vrijheid van meningsuiting….. Moet ik verder gaan? Waar een klein land groot in kan zijn. Of bestaat er misschien zoiets als universele normen en waarden?

In mijn optiek en met dank aan Spinoza – hoef je niet gelovig te zijn om vanuit bepaalde waarden en normen te handelen. Jawel hoor, ik ben gelovig opgevoed, in een oecumenische setting in een tijd dat het gezegde twee geloven op een kussen, daar slaapt de duivel tussen nog gemeengoed was. Maar ik ben nooit een liefhebber geweest van spelletjes als ‘zoek de verschillen’. Heb weinig op met moderne Farizeers en Schriftgeleerden. Moet al helemaal niets hebben van priesters, predikanten en politici die menen namens God te spreken. Hun God wel-te-verstaan, niet die van mij. En ik heb pas echt een probleem als mensen hun zienswijze bestempelen als de enige waarheid en die vervolgens aan mij proberen op te leggen.

Ik ben opgevoed met: zie de nuance en de overeenkomsten, denk zelf na inplaats van te papegaaien en neem je verantwoordelijkheid. Dat betekent ook mensen in hun waarde laten en met respect behandelen of, zoals de Indianen zeggen: Do not judge a man, unless you’ve walked in his mocassins for three moons. En nu ik hierin mijn eigen pad heb gevonden weet ik dat mijn God en Godin oud (in ieder geval) en wijs (naar ik mag hopen) genoeg zijn om voor zichzelf te spreken. Daar hebben ze mij niet voor nodig. En ik weet dat de duivel niet bestaat. Da’s een christelijke uitvinding om de in vroegere tijden op veel plaatsen aanbeden Gehoornde God te demoniseren.

En universele waarden een normen? Volgens mij hebben we die al zo’n dikke zestig jaar, die heten: de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het laatste artikel zegt: Geen bepaling in deze verklaring zal zodanig mogen worden uitgelegd dat welke staat, groep of persoon dan ook daaraan enig recht kan ontlenen om iets te ondernemen of handelingen van welke aard ook te verrichten die vernietiging van een van de rechten en vrijheden, in deze verklaring genoemd, ten doel hebben. En dat zegt alles!

Dragons are generally situated in Celtic countries (Scotland, Wales, Ireland and Brittany) and in Asia. What most people don’t know is that in the early days dragons were also very common in the Netherlands. As a result of the increase of the Dutch population their habitat became smaller and their numbers diminished fast.

Nowadays there are three different species of dragons left in the Netherlands:

Well known is the common dragon from Limburg, a province in the south of the Netherlands (Dracus Ordinairus Limburgica). This type of dragon lives in the abandoned shafts of the former coal mines, where they can find plenty of coal, their main meal. They either have the color of a pint of dark ale or are a sort of darkish green; the type of green they call brons-groen in these parts of the country.

Just across the border in the coal mines lives a distant German relative, the common German dragon (Dracus Ordinairus Gothicus). These dragons are black and it seems to appear that they wear helmets, but that’s just the shape of their heads. The Goth Dragon as it is known does not like (day)light, so we don’t have a picture of this species.

There is also a Belgian cousin (Dracus Ordinairus Patatus) living in the mines near Limburg and in the south of Belgium next to the French border. They are multi colored and produce a very strange sound as though they try to speak three different languages at the same time.

In the northern provinces we find the other two types of Dutch dragons. The oldest type is called the Gasdragon from Slochteren (Dracus Gasbagius Slochterius). They live in the area where the Dutch used to mine for natural gas and feed on the residues of the stuff. There is very little known about this dragon. They don’t like the company of people or other dragons, where the species from the south are real party animals and are especially attracted by festivals as the Dutch Carnaval and Halloween.

The other one is called the Great Oil Dragon from the north (Dracus Oliedomo Majesticus). There is a small group of them living in abandoned oil wells in the province of Groningen and a lager group living in oil wells in the Wadden Sea between the coast of Groningen and Friesland, another Dutch province, and the Dutch isles in that sea. The last ones do not only feed on oil but also feast upon the seals once in a while. Environmentalists who strongly deny the existence of dragons have other explanations for the disappearance of the seals.

Ooit vroeg de juf aan het zoontje van mijn ex wat ik precies deed voor de kost. Hij advizeurt was zijn antwoord.

De senior adviseur implementeert een visie en strategie, evenals beleids- en uitvoeringskaders binnen complexe projecten voor het primaire proces bij de klant. In dat kader ontwikkelt en verschaft hij het kan natuurlijk ook een zij zijn -  kennis, methoden en technieken, adviseert daarover en verzorgt de implementatie daarvan. Daartoe luistert hij naar de vaak complexe problematiek en wensen van de klant en brengt deze als sparringpartner terug tot hun essentie. Hij biedt de klant een breed scala aan oplossingen, ook buiten de gebaande paden. Van die oplossingen en alternatieven bespreekt hij met de klant de voor- en nadelen en de toegevoegde waarde. Hij overlegt eerlijk en open over de te verwachten, haalbare resultaten. Daarnaast volgt hij nauwgezet alle relevante politieke en ambtelijke ontwikkelingen, evenals andere omstandigheden die de problematiek of de oplossing daarvan kunnen beinvloeden. Hij speelt daar op in met nieuwe scenario’s. Hij vult onvolledige informatie aan op basis van juiste aannames, zoekt zonodig synergie met aanpalende disciplines en schakelt daarbij eventueel kennisinstituten, adviesbureaus en andere marktpartijen in. Hiervoor onderhoudt hij tevens een netwerk met voor zijn eigen functioneren belangrijke personen en organisaties. Op basis van goed beargumenteerde voor- en nadelen adviseert hij de klant de meest wenselijke oplossing. Hij weet bij de betrokkenen de juiste snaar te raken en hen met argumenten, kennis en overwicht enthousiast te maken en aan zijn plannen te committeren. Ook bij belangentegenstellingen kan hij anderen voor zich winnen. Hij denkt mee over de bijdragen van de betrokkenen aan het project en aan hun verdere ontwikkeling. Bij de inzet van mensen en middelen weegt hij kosten en rendement goed tegen elkaar af en streeft naar kostenbeperking. Hij verbetert en innoveert processen en kapt ineffectieve processen tijdig af. Hij signaleert de behoefte aan verandering en doet daartoe voorstellen die een minimale regelgeving vergen. Hij overlegt met anderen over zijn eigen functioneren, vertaalt verworven kennis naar de eigen organisatie en maakt deze toegankelijk voor anderen.

Helder, toch?!

Een week geleden, zo rond het middaguur werd onze rust wreed verstoord. Een brief van de gemeente Nijmegen, niet geadresseerd, in een dichtgeplakte enveloppe, op zondag nog wel. Dat moest wel belangrijk zijn. Opnieuw spanningen in het demissionaire college, nog meer speculaties over fietsenkelders, of nog erger, onze burgervader heeft een nieuwe verantwoordelijke functie aanvaard in een heel ver buitenland en gaat ons verlaten? Dus vol spanning openden we de brief.

Belangrijk, nou en of, dat was het. De ‘Voortgangsbrief Wijkbeheerplan’ met op de voorpagina een fotootje van de verantwoordelijk wethouder en de wijkbeheerder. De gemeente investeert in haar wijken. De uitvoering van het wijkbeheerplan wordt nauwlettend gevolgd door enthousiaste bewoners. Met trots, hopelijk gepaste, laat de wethouder weten dat de kwaliteit van de openbare ruimte is verbeterd. En de wijkbeheerder organiseert jaarlijks een wijkschouw; op 29 juni jl. (sic: jongstleden!) heeft de laatste plaats gevonden. Volgt een overzicht van alle verworvenheden. Onder plantsoenvakken lezen we: Afgelopen jaar hebben we een deel van de beplanting opgevrolijkt.

Een enkele kanttekening is hier op z’n plaats. Voor ons huis hadden we een schitterend plantsoen, wintergroen struikgewas met in het midden een majestueuze plataan. Hadden we! In de zomer van 2009 kwam de mededeling dat in de straat de riolering moest worden vervangen. Dat kan, niks mis mee. En toen.
Ter voorbereiding werd het complete plantsoen ontdaan van begroeiing en werd er een schaftkeet van de aannemer neergezet, terwijl het graafwerk zich afspeelde rond dat (voormalige) plantsoen. Nu zijn wij niet specifiek deskundig op het gebied van riolen of wijkbeheer, maar we vroegen ons direct al af of die keet niet 25 meter verder op een groenstrook gezet had kunnen worden.
Na afloop van deze operatie zijn we gaan informeren wat er met het plantsoen zou gebeuren. Dat duurde even en had vooral te maken met het feit dat er door de gemeente maar mondjesmaat wordt gereageerd op vragen per e-mail. Misschien moeten de verantwoordelijken de betreffende cursus nog volgen? Was daar niet elders in het Gelderse een wethouder die ontslag nam omdat hij de ontwikkelingen op het gebied van kantoorautomatisering, lees: de invoering van e-mail, niet meer kon volgen? Op zijn 50ste nota bene!
Uiteindelijk kwam dan het verlossende woord. Het plantsoen zou worden ingezaaid met gras. Dat stond in het wijkbeheerplan en daar was iedereen het mee eens, aldus de gemeente. Op onze opmerkingen dat dit tot gevolg kon hebben dat mensen het ex-plantsoen zouden gaan beschouwen als extra parkeerruimte, hangplek of, nog erger, als hondentoilet hebben we nog steeds geen antwoord mogen ontvangen.
We zijn bang dat de enthousiaste bewoners die de uitvoering van het wijkbeheerplan nauwlettend volgen hier hebben zitten slapen. Aan ons als direct betrokkenen is niets gevraagd. Wij hebben dan ook een wezenlijk andere opvatting over het opvrolijken van plantsoenen. En jawel, achteraf is dat altijd gemakkelijk gezegd, maar we kregen gelijk. Het wordt gebruikt als parkeerplaats en als hondentoilet en als de mensen nou nog de moeite namen de daarvoor bestemde bak te gebruiken…..

Van ons nieuwe uitzicht raken wij niet opgevrolijkt! En of de vlinders opgevrolijkt raken van de investeringen in de Vlindertuin hiervlakbij is ook maar sterk de vraag.

In mijn lange, inmiddels achter me liggende, ambtelijke carriere heb ik veelvuldig deel uitgemaakt van commissies en subcommissies. Nu ik terugkijk op dat deel van mijn leven lijkt het vooral lang; het was namelijk vaak afzien. Zeker het meer politiek getinte deel ervan, immers 150 gekken kunnen meer vragen dan een compleet ambtenarenapparaat kan beantwoorden.

Commissies werden werkgroepen, dat klonk direct een stuk dynamischer. Ik herinner me nog mijn eerste optreden in de werkgroep allochtone vrouwen van wat toen het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk heette. Het verband tussen deze beleidsterreinen is me nooit helemaal duidelijk geworden. Voornoemde werkgroep bestond bijna uitsluitend uit middelbare witte mannen. Ik was in die dagen een jonkie: junior beleidsmedewerker. Er was verder een vrouw aanwezig, een jonge doctoranda, ook wit. Zij verzorgde de verslaglegging, dat deden vrouwen nu eenmaal in die tijd! Nog later werden werkgroepen projectgroepen of teams, het summum van vooruitgang.

En daaruit volgden weer projectdirecties met, jawel, projectdirecteuren vaak afkomstig uit bestuur of politiek. Tja, je moet wat…

De laatste jaren is Nederland met enige regelmaat geconfronteerd met het fenomeen Taskforce. Zo kenden we de Taskforce Inburgering (was daar niet iets mee?), Ouderen, Herintredende Vrouwen en meer recent Jeugdwerkloosheid. Vertaald uit het Engels is een Taskforce een gevechtsgroep. Van Dale komt niet verder dan taakgroep, daar is ongetwijfeld meer van te maken.

De werkwijze van zo’n Taskforce is heel gestructureerd. Er wordt vanachter een bureau, meestal gesitueerd op een Haags departement, een probleem gedefinieerd. Vervolgens wordt het land bestookt met een publiciteitscampagne om eenieder er van te doordringen dat het probleem ook echt een probleem is. Daarna krijgt datzelfde land een aanbod van een, in de regel door het verantwoordelijke ministerie ingehuurd extern adviesbureau, om tegen betaling een of meerdere workshops te volgen. Wat verder opvalt is dat de gemiddelde Taskforce wordt geleid door een voormalig bestuurder of politicus. Waar hebben we dat eerder gehoord?

Ook zo benieuwd naar de toekomstplannen van Leers?

Het schijven zit in mijn bloed. Mijn overgrootvader van moeders zijde, in de crisisjaren van de vorige eeuw wethouder van een landelijk gelegen dorp in het Stichtse en als zodanig nog geeerd met een bescheiden plaatsje aan de muur van het gemeentehuis, vermaakte het publiek met zijn sociale pennekrassen in het plaatselijke sufferdje. Mijn grootmoeder, zijn dochter, zette deze traditie voort als vaste schrijfster van ingezonden brieven met een pen die vaak in azijn gedoopt leek. En een broer van mijn moeder was een niet onverdienstelijk dichter. Zijn talent kwam pas echt tot ontwikkeling tijdens zijn gedwongen verblijf in het Verre Oosten en zijn werkzaamheden aan een bekende spoorlijn aldaar.

Na het moeizaam zoeken naar een stijl gingen mijn opstellen op de middelbare school onveranderlijk over Prins Ludiekus. Deze prins was troonopvolger in een klein landje aan zee. Hij legde zijn werkbezoeken altijd af in een psychedelisch opgeschilderde Lelijke Eend, die was voorzien van een ingebouwde waterpijp en een cassetterecorder waaruit de tonen van The Doors klonken. Die werkbezoeken gingen steevast gepaard met ferme rookwolken van door de Prins in de koninklijke kassen zelf gekweekte kruiden. Jazeker, ik ben van die generatie. Neen meneer Balkenende, zo is het echt niet bedoeld.

En hoe ga je om met zo’n bijzonder talent in een klein land met een beperkt taalgebied? Precies, door beleidsmedewerker te worden.